De San - Memoboek 2007- ALAT (SGPT)

1 ALAT (SGPT)

(alanine-aminotransferase)

1 Indicaties voor aanvragen

bovenbuikklachten.
vermoeden van leveraandoening. Voor virale hepatitis is vooral de betreffende serologie van belang. Bij verdenking op obstructie tevens echo lever en galwegen, bij verdenking op bacteriële ontsteking tevens BSE of CRP en leukocyten.
controle bij inname van medicamenten die leverbeschadiging kunnen geven (bv. statinen, tuberculostatica).
alcoholisme (i.c.m. gamma-GT, MCV en %CDT).

2 Referentiewaarden:

tot 30 U/l.

3 Verhoogde waarden bij:

tot (zeer) sterk:
acute hepatitis (in verreweg meeste gevallen betreft dit virale hepatitis),
intoxicatie door medicamenten (bv. acetaminophen of paracetamol
- m.n. bij alcoholici, cytostatica), organische oplosmiddelen, langdurige
shock, acute auto-immune hepatitis (gamma-globuline verhoogd, zie
EIWITSPECTRUM), enz.

meestal matig of gering:
alcoholmisbruik (max. tot 10x, ASAT : ALAT ratio >2), levercirrose,
acute leveraandoeningen geassocieerd aan de zwangerschap, hemochromatose,
levermetastasen.
ALAT meestal matig, soms transitoir sterk verhoogd bij obstructie
(door steen, galblaascarcinoom of pancreascarcinoom). Soms afwisselend
verhoogd en normaal, bv. bij chronische hepatitis C, tenzij samengaand
met een andere, hierboven genoemde, oorzaak.

4 Opmerkingen

patiënt met koliekachtige pijnen en verhoogde waarden van ALAT en gamma-GT: bij relatief sterker verhoogde ALAT: beeld kan passen bij hepatitis; bij relatief sterker verhoogde gamma-GT: beeld kan passen bij cholestase.
ALAT is voor leverdiagnostiek specifieker dan ASAT.
bij oncompliceerd verloop van acute virale hepatitis normaliseren ALAT (en ASAT) binnen 3 - 5 weken bij hepatitis A en binnen 6 - 12 weken bij hepatitis B. Bij chronische vorm is ALAT normaal (inactieve fase) of verhoogd (re-activering).
verhogingen t.g.v. geneesmiddelengebruik normaliseren snel na staken van de betroffen medicatie.
bilirubinemie treedt bij acute fase van virushepatitis in de regel later op dan een stijging van ALAT (of ASAT).
verhoogd gamma-globuline met verhoogde ALAT en met negatieve virusserologie wijzen in de richting van auto-immuunhepatitis (snelle verwijzing geïndiceerd).
een normale ALAT sluit een leveraandoening niet uit. Voorbeelden: bij een patiënt met levermetastasen is ALAT vaak normaal (een verhoging is meestal het gevolg van behandeling met een cytostaticum), zie ook GAMMA-GLUTAMYLTRANSFERASE.
Bij een (nog) gecompenseerde levercirrose kan ALAT normaal zijn.
bij sterk voortgeschreden levercelverval gaat een verhoogde ALAT dalen.
ad zwangerschap: (wisselende) bovenbuikklachten kunnen een uiting zijn van preëclampsie: hypertensie en (lichte tot aanzienlijke) proteïnurie. In sommige gevallen kan er sprake zijn van het HELLP-syndroom = Hemolysis (daardoor verhoogd LD en bilirubine) Elevated Liver function test (verhoogd ALAT) Low Platelet count (trombocytopenie). Dit syndroom kan ten onrechte als galsteenziekte of maagulcus of hepatitis e.d. aangezien worden.
parameters die pas bij voortgeschreden leverinsufficiëntie gaan afwijken zijn PT (verlengd) en serumalbumine (verlaagd).

Print deze pagina