De San - Memoboek 2007- AST (antistreptolysine O)

10 AST (antistreptolysine O)

vermoeden (doorgemaakte) bacteriële (streptokokken) keelinfectie (ernstige acute keelontsteking, exsudaat op tonsillen, koorts, vergrote voorste cervicale lymfklieren. Afwezigheid van hoest). Vooral het beloop van AST c.q. ASO tussen 1e en 4e week is van belang voor de diagnosestelling.

AST: tot ca. 200 E, leeftijdsafhankelijk; ASO: tot ca. 200 U/l,leeftijdsafhankelijk.

recente streptokokkeninfectie (in meeste gevallen). De titerstijging begint in de tweede week; de titer is het hoogst enkele weken daarna.
eerder doorgemaakte infectie (AST c.q. ASO blijft na infectie maximaal 6 - 12 maanden verhoogd).
acuut reuma (na streptokokkeninfectie op afstand). In meeste gevallen.
acute glomerulonefritis met nefritogene streptokokken. In meeste gevallen.

steeds meer laboratoria meten antistreptolysine O kwantitatief (ASO test).
antistreptolysine is een verzamelnaam voor antilichamen gericht tegen streptolysine O, dat door ß-hemolytische streptokok (Streptococcus pyogenes) uit groep A streptokokken wordt afgescheiden. Streptolysine O is een zg. hemolysine, een eiwit dat erythrocyten destrueert. De uitslag geeft aan in hoeverre antilichamen aanwezig zijn die streptolysine O onwerkzaam kunnen maken.
een (minstens viervoudige) stijging in twee à drie weken ondersteunt sterk de diagnose recente streptokokken-angina. Een positieve kweek van bacterie uit keeluitstrijk ondersteunt als voldaan wordt aan klinische criteria (zie SAN Handboek 2002, hoofdstuk 10.1). Een positieve kweek op zich zelf geeft onvoldoende diagnostische informatie vanwege veel voorkomend dragerschap. Dit geldt ook voor een positieve ‘streptest’. De aanwezigheid van roodvonk maakt diagnose streptokokkenangina zeker.
indien AST c.q. ASO normaal is en klinisch de verdenking aanblijft, bv. bij cardiale klachten na keelinfectie c.q. bij huidinfectie, is het zinvol de anti-DNase B antistoftiter te bepalen.
fout-positieve uitslagen van AST c.q. ASO zijn mogelijk.