De San - Memoboek 2007- Fenytoïne

100 Fenytoïne

1 Indicaties voor aanvragen

vermoeden op intoxicatie (verschijnselen: zie ‘Opmerkingen’).
wijziging in de dosis. Cave: een kleine verhoging van de dosis (bij concentratie in serum >15 mg/l) geeft meteen een sterke verhoging van de concentratie en van het effect van fenytoïne (enzymverzadiging).
wijziging in toedieningsvorm (fenytoïnezuur/zout) c.q. co-medicatie, zie ’Opmerkingen’.
controle op therapietrouw van de patiënt.

2 Therapeutische breedte:

volwassenen en kinderen: 8 - 18 mg/l (32 - 72 μmol/l).
Bij gebruik als anti-arrhytmicum worden therapeutische concentraties
van 10 - 20 (eventueel 24) mg/l (40 - 90 μmol/l) aangehouden.

3 Onverwacht hoge waarden bij:

boven 15 mg/l (60 μmol/l) enzymverzadiging: kleine dosisverhoging kan sterkverhoogde concentratie geven.
patiënt is niet therapietrouw.
gebruik van coumarinederivaten, isoniazide, amiodaron, chlooramfenicol, cimetidine, disulfiram, fenylbutazon, dexamethason, omeprazol, trimethoprim of sulfonamiden.
na zwangerschap (cave: tijdens zwangerschap heeft de fenytoïneconcentratie de neiging te dalen).
leverinsufficiëntie.

Onverwacht lage waarden bij:

gebruik van alcohol, diazoxide, rifampicine, oncolyticum, ander antiepilepticum (zie ‘Opmerkingen’).
infectie (bv. M. Pfeiffer).
patiënt is niet therapietrouw.

4 Opmerkingen

afname: vlak vóór volgende orale dosis, als de patiënt tenminste 7 – 10 dagen fenytoïne gebruikt.
NB. Sommige patiënten kunnen vele jaren aanvalsvrij blijven op subtherapeutische concentraties in bloed (zegge 3 - 7 mg/l of 12 - 28 μmol/l). Staken van de medicatie in zulke gevallen kan leiden tot een onttrekkingsaanval! Zie SAN Handboek 2002, hoofdstuk 16.1.
bij staken van valproaat, als co-medicatie, kan concentratie van fenytoïne tot toxische waarde stijgen. Dit is een reden om therapietrouw m.b.t. valproïnezuur te volgen. Zie valproïnezuur.
bij waarden boven 30 mg/l (120 μmol/l) ontstaan slaperigheid en lethargie, boven 50 mg/l (200 μmol/l) overgaande in coma.
fenytoïne kan het gebruik van anticonceptiva onbetrouwbaar maken.
bij slechte nierfunctie, hypo-albuminemie of onverklaarbare concentratie/ effect relatie is het zinvol de vrije fractie van fenytoïne te bepalen; therapeutische breedte vrij fractie: 0,8 - 2 mg/l (4 - 8 μmol/l).
wordt voor 90% via CYP2C9 en CYP2C19 gemetaboliseerd tot inactieve metabolieten. Voor betekenis van enzymsystemen aangeduid met beginletters CYP: zie SAN Handboek 2002, hoofdstuk 16.1.

Print deze pagina