De San - Memoboek 2007- Theofylline

106 Theofylline

instelling dosering en vaststellen of de juiste therapeutische breedte bereikt is.
NB. Aangezien vele aangeboren en verworven factoren de serumconcentratie van theofylline kunnen beïnvloeden en het verschil tussen therapeutische en toxische concentraties gering is, is dosering op serumconcentratie en systematische controle een vereiste.
vermoeden op overdosering (zie ‘Opmerkingen’).
controle op therapietrouw.

als bronchusverwijder: 8 - 20 mg/l (44 - 110 μmol/l).
neonatale apneu: 5 - 10 mg/l (28 - 55 μmol/l).

patiënt is niet therapietrouw.
verminderde klaring: o.a. bij infectie luchtwegen en koorts, levercirrose, decompensatio cordis.
interactie met cimetidine, ciproflaxacine, erytromycine, diltiazem, verapamil, disulfiram, fluvoxamine, norfloxazine, anticonceptiva of propanolol.

patiënt is niet therapietrouw.
patiënt rookt.
interactie met rifampicine, fenytoïne, carbamazepine, ritonavir en hypericumpreparaat.
gebruik zetpillen.

bepaling dalconcentratie, d.w.z. afname vlak voor de volgende gift, als de patiënt tenminste 2 - 3 dagen theofylline gebruikt.
boven 15 mg/l treedt enzymverzadiging op, hierdoor kan een kleine verhoging van de dosis een sterke verhoging van de theofyllineconcentratie in bloed veroorzaken.
bij waarden >20 mg/l treden toxische verschijnselen op, afhankelijk van concentratie:
- 20 - 30 mg/l: centrale effecten zoals hoofdpijn, duizeligheid, slapeloosheid, nervositeit, gastro-intestinale klachten (bloed braken).
- 30 - 40 mg/l: convulsies.
- >40 mg/l: hartaritmieën en coma.
  NB. Boven 30 mg/l naar spoedkliniek verwijzen.
  Jonge kinderen zijn zeer gevoelig voor overdosering.

bij neonatale apneu wordt theofylline meestal vervangen door coffeïne.
de gemiddelde halfwaardetijd van theofylline is bij volwassene nietrokers ca. 6 - 12 uur (bij rokers 3 - 5 uur), bij kinderen ca. 4 uur, bij baby’s 15 - 30 uur.
wordt voor 90% gemetaboliseerd door CYP1A2. Voor betekenis van enzymsystemen aangeduid met beginletters CYP: zie SAN Handboek 2002, hoofdstuk 16.1.
het gebruik, en derhalve het monitoren, van theofylline is drastisch gedaald.