De San - Memoboek 2007- Botdichtheidsmeting

109 Botdichtheidsmeting

met behulp van ‘Dual Energy X-ray-absoptiemetrie’ (DEXA)

het onderzoek is niet invasief, duurt ongeveer een half uur en maakt gebruik van een röntgenbron van lage energie zodat geen speciale afschermende maatregelen noodzakelijk zijn. De botdichtheid van de lumbale wervelkolom en van de heup wordt gemeten. Niet toegestaan zijn corset, gespen en metalen sluitingen. Bij vrouwen >60 jr. geeft de wervelkolom niet zelden een vertekend beeld (a.g.v. artrose, enz.), zodat dan een ogenschijnlijk normale botdichtheid aanwezig is.

de zg. T-score wordt uitgedrukt als afwijking in standaarddeviaties (SD) vanaf de piekbotmassa bij jonge personen. Een uitslag van bv. <-1,5 SD wil zeggen dat de gemeten dichtheid lager ligt dan 1,5 x SD onder de piekbotmassa. De piekbotmassa is bij mannen hoger is dan bij vrouwen. Bij een T-score van -1 tot -2,5 SD spreekt men van osteopenie. Dan zijn algemene maatregelen als voldoende inname van calcium en vit. D aanbevolen. Er is sprake van osteoporose als de T-score <-2,5 SD. De zg. Z-score relateert aan de gemiddelde botdichtheid bij personen in dezelfde leeftijdsgroep. Vrouwen van negroïde ras hebben een hogere gemiddelde botmassa en vrouwen van Aziatische afkomst een lagere gemiddelde botmassa dan vrouwen van het blanke ras.
er is een verhoogd fractuurrisico bij vrouwen: <70 jr. met een T-score <-2,5 of >70 jr. met Z-score <-1,0. Zie SAN Handboek 2002, hoofdstuk 3.3 voor risicofactoren voor osteopenie en/of osteoporose.
de prevalentie van osteoporose bij vrouwen van >75 jaar is ongeveer 20%.
bij behandeling van osteoporose of preventieve medicatie (bv. bisfosfonaten) kan eventueel het onderzoek ter controle na minstens 2 jaar (gezien de meetfout) worden herhaald.
in de anamnese c.q. bij start van de behandeling vergewisse men zich dat voldoende inname van calcium en vit. D plaats heeft. Zie voor risicofactoren vit. D deficiëntie: VITAMINE D.