De San - Memoboek 2007- BNP

13 BNP

(‘B-Type Natriuretic Peptide’)

1 Indicaties voor aanvragen

uitsluiten van hartfalen. In plaats van BNP kan ook de inactieve voorloper van BNP, namelijk het NT-pro-BNP (‘N-terminal proB-Type Natriuretic Peptide’) aangevraagd worden, mits patiënt geen nierinsufficiëntie of een veranderende nierfunctie heeft. Zie verder onder ´Opmerkingen´.

2 Bovengrenswaarden:

BNP: variërend, o.a met geslacht en leeftijd: bv. <45 jr.: vrouw tot ca. 35 pg/ml, man tot ca. 30 pg/ml. Men raadplege eigen laboratorium voor de diverse leeftijd- en geslachtsafhankelijke bovengrenswaarden. Conversiefactor pg/ml naar pmol/l: x 0,289. NT-pro-BNP: variërend, o.a. met geslacht en leeftijd: <45 jr.: bv. vrouw tot ca. 130 pg/ml, man tot ca. 90 pg/ml. Men raadplege eigen laboratorium voor de diverse leeftijd- en geslachtsafhankelijke bovengrenswaarden. Conversiefactor pg/ml naar pmol/l: x 0,118.

3 Verhoogde waarden (per liter) bij:

BNP

hartfalen (hoogte waarde is gerelateerd aan de ernst van het hartfalen).
dyspneu door niet-cardiale aandoeningen (bv. COPD, longembolie).

NT-pro-BNP

hartfalen (hoogte waarde is gerelateerd aan de ernst van het hartfalen).
dyspneu door niet-cardiale aandoeningen (bv. COPD, longembolie), nierinsufficiëntie, na sterke inspanning (tot ca. 8 uur).

4 Opmerkingen

in de eerste lijn ligt de grootste waarde van BNP (of de equivalente parameter NT-pro-BNP) in het kunnen uitsluiten van hartfalen op grond van een uitkomst onder de bovengrens (Huisarts Wet 2005;48: 64-70). Beide parameters hebben een sterk negatief voorspellende waarde als hun waarde beneden de bovengrenswaarde ligt. Voor de cardioloog zijn er nog andere toepassingen: differentiaaldiagnose acute dyspneu (bij patiënt met dyspneu en een BNP- of NT-pro- BNP-waarde onder de bovengrens wordt niet-cardiale oorzaak van dyspneu waarschijnlijker) en afleiding prognose (een hogere waarde correleert met een slechtere prognose). Daling van de BNP tijdens therapie zou betekenen verbetering pompfunctie. Bij de interpretatie zal er rekening mee moeten worden gehouden dat er een omgekeerde relatie is tussen BNP en ‘Body Mass Index’, dat BNP bij activatie van stollingsfactoren versneld wordt afgebroken, enz.
ad vergelijking van uitkomsten van bepalingen:
- hoewel BNP en NT-pro-BNP equivalente parameters zijn voor de boven aangegeven indicaties, hoede men zich ervoor om uitslagen van de ene parameter met die van de andere te vergelijken. De waarden zijn in verschillende mate afhankelijk van o.a. geslacht, leeftijd, teruglopende nierfunctie en eliminatiesnelheid uit de circulatie. Ter illustratie: NT-pro-BNP wordt - i.t.t BNP - door de nieren geklaard; een verminderende nierfunctie (bv. bij stijgende leeftijd) zal de concentratie van NT-pro-BNP, doch niet die van BNP, doen toenemen.
- in eenzelfde bloedmonster zijn verschillende uitkomsten mogelijk bij gebruik van testen van verschillende fabrikanten. Daardoor zijn uitkomsten uit meerdere laboratoria niet direct te vergelijken.
een verhoogde BNP is geen bewijs van hartfalen. Een sterk gestegen waarde evenwel, zegge boven ca. 5x de bovengrens, ondersteunt een, op grond van anamnese en lichamelijk onderzoek, gerezen vermoeden van hartfalen.
daar de echocardiografie meer informatie geeft welke van belang is voor diagnostiek en behandeling bij een patiënt die zich presenteert met dyspneu, is de bepaling van BNP of NT-pro-BNP geen volledige vervanging van echocardiografie. Voor diagnostische en differentiaaldiagnostische mogelijkheden van echocardiografie bij (vermoeden van) hartfalen zij verwezen naar ECHOGRAFIE in de sectie ‘Biometrie’.

Print deze pagina