De San - Memoboek 2007- Cholesterol

19 Cholesterol

(totaal cholesterol)

(hoeft niet nuchter. Maar als ook de waarde van triglyceriden gewenst is,
moet patiënt nuchter zijn).

patiënt met één of meer risicofactoren voor ontstaan van hart- en vaatziekten; voornaamste: roken, systolische hypertensie, diabetes m., bovenmatige middelomvang (zie voor middelomvang: ‘Opmerkingen’ bij GLUCOSE).
familie-anamnese: belasting t.a.v. hart- en vaatziekten vóór het 60e jaar, familiaire hyperlipidemie, familiair voorkomen van hypertensie of diabetes m..
vermoeden van familiaire hypercholesterolemie (xanthomen, xanthelasmata, enz. bij patiënt).
in verleden opgetreden atherosclerotische hart- en vaatziekten.
controle cholesterolverlagende maatregelen c.q. therapie. Zie LDL-CHOLESTEROL.
angina-achtige klachten.

6,5 mmol/l. Bij personen met verhoogd risico streefwaarde: <5,0 mmol/l.

familiaire hyperlipoproteïnemieën (cholesterol >8 mmol/l).
verworven hypercholesterolemie (in sommige gevallen van cholesterolrijke voeding).
aandoeningen die secundair hypercholesterolemie kunnen geven (hypothyreoïdie, nefrotisch syndroom, diabetes m., alcoholabusus, enz.).
sommige geneesmiddelen (geringe verhoging). Bv. progestatativa, thiazide-diuretica, glucocorticosteroïden.
tijdens zwangerschap (geringe verhoging).

hyperthyreoïdie, malabsorptie, ondervoeding, sterke inspanning (sport).
acute ernstige ziekte, bv. AMI tot enkele maanden na herstel.
einde van menstruele cyclus (‘luteale fase’, ca. 15% lager). Waarden onder de referentiegrens komen zelden voor, o.a. bij levercirrose, Smith Lemli Opitz syndroom.

uitgangspunt voor eventuele (indien >6,5 mmol/l) vervolgonderzoeken dient de gemiddelde waarde te zijn van minstens drie metingen met tussentijden van afname van ca. 1 - 2 weken.
(primaire) hypercholesterolemie c.q. atherosclerotische hart- en vaatziekte in de voorgeschiedenis van de patiënt of systolische tensie ≥140 mmHg of hyperglycemie of in de familie: (primaire) hypercholesterolemie c.q. atherosclerotische hart- en vaatziekte (<60 jr.) of diabetes m. is een indicatie voor de bepaling van HDL-cholesterol, LDL-cholesterol en triglyceriden.
naar NHG criterium is bij een cholesterolwaarde >8,0 mmol/l verdere diagnostiek gewenst, o.a. naar familiaire stofwisselingsziekten.
bij anamnestische aanwijzingen voor familiaire belasting met hart- en vaatziekten onder 60e jr., bevindingen bij lichamelijk onderzoek als bv. peesxanthomen, LDL-cholesterol duidelijk boven risicogrens, enz. is DNA onderzoek naar familiaire hypercholesterolemie aangewezen, ook bij desbetreffende kinderen. Zie hiervoor: www.stoeh.nl.
cholesterol verlagende maatregelen c.q. therapie dienen pas aangevangen te worden als een secundaire hypercholesterolemie is uitgesloten. Zie SAN Handboek 2002, hoofdstuk 6.1.