De San - Memoboek 2007- CK

20 CK

(kreatinekinase)

man: tot 170 U/l.
vrouw: tot 130 U/l.
Kinderen, adolescenten en volwassenen van negroïde ras hebben
hogere bovengrenzen.

myopathie c.q. rhabdomyolyse; bv. ten gevolge van alcoholisme, ernstig trauma (crush syndrome), shock, excessieve sportactiviteit, intoxicatie door opiaat (bv. heroïne) c.q. cocaïne, polymyositis, sikkelcelanemie, syndroom van Weil (vaak), M. Duchenne, maligne hyperthermie (bv. na verbruik van veel lichaamsenergie tijdens ‘house party’ o.i.v. ‘dance pills’: amfetaminederivaten als XTC, ecstasy), tetanus. Een verhoogde CK is een teken van spierbeschadiging, door welke oorzaak dan ook.
een voorbijgaande lichte verhoging is mogelijk bij behandeling met statines. In ca. 0,1% der behandelde patiënten kunnen echter zeer hoge waarden van CK optreden (myalgieklachten?). Statine behandeling dan staken.
met hypothyreoïdie geassocieerde myopathie.
na myocardinfarct. Typisch beloop: stijging begint ca. 4 - 8 uur na infarct, piek ligt tussen 18 - 24 uur. Na 3 dagen normaal.
zeer zelden: als ’macro-CK’ (geen klinische betekenis).

na zeer intensieve sportbeoefening c.q. spierarbeid kunnen vanaf ca. 24 uur later zeer hoge CK waarden gevonden worden. Bij gewenning door regelmatige oefening als 5 km hardlopen per dag hoeft geen verhoogde CK op te treden.
een definitie van rhabdomyolyse: verhoogde CK plus myalgie plus indicatie van nierinsufficiëntie (Circulation 2002; 106: 1024-28).
bij (uitgebreide) rhabdomyolyse kunnen optreden:
- myoglobinurie (roodbruine urine). Cave: toxisch effect van myoglobine op de tubuluscellen waardoor K⁺ afgifte aan de voorurine wordt gehinderd zodat hyperkaliëmie kan ontstaan.
- verhogingen van ASAT, K⁺ (nu bedoeld als afkomstig van rhabdomyolyse zelf) en LD.
erfelijke myopathieën: de mate van verhoging is afhankelijk van de activiteit van de ziekte en mate van inspanning.
daar bij cocaïne e.d. gebruik een risico bestaat op ontstaan van myocardinfarct, kan een deel van het verhoogde CK afkomstig zijn uit myocardnecrose.