De San - Memoboek 2007- Erythrocyten

32 Erythrocyten

(Ery's)

verschijnselen van polycythaemia vera c.q. van polycythemie in algemeen. Tevens Ht aanvragen.
bij de eerste diagnosestelling van anemie, tezamen met Hb, Ht, MCV.

man: 4,5 - 6,0 10¹²/l.
vrouw: 3,9 - 5,4 10¹²/l.
Bij zwangerschap (vooral 3e trimester) ca. 10 - 15% lagere waarden.

polycythaemia vera (primaire polycythemie). Vaak verhoogd: aantal leukocyten en trombocyten (risico op ontstaan veneuze trombose).
secundaire (verworven) polycythemie: ‘Inappropriate’ productie van erythropoietine, bv. in sommige cellen van niercelcarcinoom (meestal dan hematurie, zie urine-onderzoek ) of compensatoir verhoogde aanmaak van ery’s bij longziekten, verblijf op grote hoogte, veel roken, sommige hemoglobinopathieën of doping met erythropoietine en/of androgenen.
verandering van plasmavolume (zonder verhoging van productie van ery’s = ‘relatieve polycythemie’), bv. dehydratie.

verlies van ery’s, bv. enige tijd na bloeding (in sommige gevallen).
verkorte levensduur van ery’s door bv. afwijkingen in de erythrocytenwand c.q. enzymdeficiëntie binnen de erythrocyt c.q. hechting antilichamen aan de erythrocytenwand c.q. beschadiging erythrocytenwand (bv. door uremie); gevolg van deze factoren: hemolyse in vivo, die kan leiden tot hemolytische anemie. Ook bij chronische aandoening (ijzer minder beschikbaar voor vorming van Hb), enz. Zie hemoglobine .
onvoldoende of verstoorde aanmaak. Vele oorzaken, bv. vit. B12-gebrek, foliumzuurgebrek, ijzergebrek, voortgeschreden nierinsufficiëntie (verminderd vermogen tot productie van erythropoietine), hypothyreoïdie, sommige hemoglobinopathieën, beenmergvervetting.
zwangerschap (schijnbare anemie). Verlaging ca. 15%.

in liggende positie is het aantal ery’s ca. 5% lager dan bij rechtop staan. Bij sterke inspanning kan het aantal gering stijgen.
een hematocriet waarde >0,56 (vrouw) of >0,60 (man) is een indicatie voor polycythemie.
voor definitieve diagnosestelling van prim. of sec. polycythemie is o.a. nodig: vaststellen of de productie van erythrocyten daadwerkelijk is toegenomen (geschiedt in 2e lijn).