De San - Memoboek 2007- Foliumzuur

34 Foliumzuur

verlaagd Hb en verhoogd MCV.
verdenking op foliumzuurdeficiëntie (risicogroepen bv. bejaarden, alcoholici).
meerlingzwangerschap.
hypersegmentatie van granulocyten (een teken van foliumzuurdeficiëntie of vit. B12-deficiëntie).
follow-up patiënt met malabsorptie (M. Crohn, giardiasis, enz.).
controle foliumzuur toediening (eveneens bepaling van Hb, Ht, enz.).

7 - 25 nmol/l (in serum).
In erythrocyten: 200 - 600 nmol/l.

onvoldoende opname (is meest voorkomende oorzaak van foliumzuurdeficiëntie): malabsorptie, bv. bij M. Crohn, coeliakie, ‘tropische spruw’ (post-infectieus tropisch malabsorptie syndroom), chronische pancreatitis, soms bij infectie met bv. Giardia lamblia), anorexia nervosa, bepaalde medicamenten (bv. fenytoïne), eenzijdige en meermaals gekookte voeding, alcoholisme.
versterkte behoefte zoals mogelijk is bij: (meerlingen-)zwangerschap (vooral 3e trimester), hemolytische anemie, maligne ziekte met snel verlopende celproliferatie (bv. leukemie).
toediening van methotrexaat (is een foliumzuur-antagonist).

een uitslag van een lage foliumzuurconcentratie (<5 nmol/l) in serum heeft een beperkte diagnostische betekenis: recente voedingen kunnen arm aan foliumzuur zijn geweest en er hoeft dan nog geen sprake te zijn van foliumzuurdeficiëntie in het weefsel (en erythrocyten). Zie overigens HOMOCYSTEINE.
als een foliumzuur substitutie overwogen wordt is het van belang een vitamine B12-deficiëntie uit te sluiten.
drie mogelijke oorzaken van foliumzuurdeficiëntie bij alcoholici: te weinig voedsel, storing in de opname van foliumzuur en tenslotte verminderde voorraadvorming a.g.v. levercirrose.
wegens het relatief veel hogere gehalte aan foliumzuur in ery’s geeft een lichte hemolyse al te hoge uitkomsten bij de bepaling in serum (plasma).
als foliumzuur suppletie op korte termijn geen verbetering geeft in de hematologische parameters, is het zinvol te verwijzen.
voor uitgebreid overzicht van mogelijke oorzaken van foliumzuurdeficiëntie: zie SAN Handboek 2002, hoofdstuk 17.1.