De San - Memoboek 2007- Prolactine

64 Prolactine

1 Indicaties voor aanvragen

klinisch beeld dat op hyperprolactinemie zou kunnen wijzen (galactorroe, oligo- c.q. amenorroe, impotentie, enz.) is een indicatie maar vergt verder specialistisch onderzoek ongeacht uitslag van prolactine bepaling.

2 Referentiewaarden

vrouw (fertiele leeftijd): tot 20 µg/l.
man: tot 15 µg/l.

NB. Grote variatie binnen het etmaal, vooral bij vrouwen. Hoogste waarden in de (zeer) vroege ochtend. Lagere waarden in luteale fase

vooral bij vrouwen die zwanger zijn geweest. Definitie van referentiewaarden om deze redenen moeilijk.

3 Verhoogde waarden bij:

Fysiologische oorzaken:

graviditeit (vooral 3e trimester, tot 30 - 40x).
post partum (enkele weken). Bij borstvoeding tot enkele maanden.
stress.

Pathofysiologische oorzaken:

prolactine uitscheidende tumor (doorgaans in hypofyse). Van lichte tot sterke (>10x) verhoging mogelijk.
medicamenten met oestrogene werking (bv. oestrogene anti-conceptie) of antidopaminerge werking (neuroleptica, tricyclische antidepressiva, antihypertensiva, anti-epileptica).
chronisch cocaïne of cannabis gebruik.
‘steel syndrome’.
(soms) primaire hypothyreoïdie.
na epileptische crisis.

4 Opmerkingen

men raadplege het laboratorium voor tijdstip van gewenste bloedafname (meestal 2 uur na ontwaken) en wanneer de afname herhaald moet worden. Medicatie (drugs) die tot hyperprolactinemie kan leiden moet enkele weken gestopt zijn.
gezien de vele oorzaken voor een verhoogd prolactine kan men stellen: hyperprolactinemie is een bevinding, geen diagnose. Een meer dan 10- voudige verhoging evenwel, met inachtname van anamnese, is een vrij sterke aanwijzing voor een prolactine producerende micro- c.q. macroadenoom. Bij een macro-adenoom kan volledige uitval van de hypofyse door verdringing optreden (dus bv. ook TSH verlaagd). Een macro-adenoom in de hypofyse kan ook (zelden) een ander hormoon produceren, bv. ACTH met als gevolg hypercortisolemie.
ad ‘steel syndrome’: door beknelling verstoorde doorgang van dopamine uit de hypothalamus naar hypofysevookwab (dopamine remt namelijk de afgifte van prolactine vanuit de hypofysevoorkwab). Oorzaken van beknelling: tumor, schedeltrauma.
een normale prolactineconcentratie sluit een microprolactinoom niet uit.

Print deze pagina