De San - Memoboek 2007- PT

66 PT

(tromboplastinetijd, protrombinetijd)

hemorrhagische diathese (aanvraag in combinatie met een APTT, bloedingstijd en trombocytentelling).
begeleiding coumarinetherapie.
aandoeningen, waarbij leverinsufficiëntie dreigt.
medicatie met mogelijke hepatotoxiciteit, bv. valproïnezuur.

reagens afhankelijk.

deficiëntie (hereditair of verworven) van één of meerdere van stollingsfactoren I, II, V, VII, IX en X.
leverfunctiestoornis.
heparine-, coumarine-therapie.
vit. K-deficiëntie, bv. tengevolge van malabsorptie van vet (bv. door cholestase). Vit. K is nodig voor synthese van factoren II, VII, IX en X in de lever.
gebruik van sommige geneesmiddelen (bv. salicylaten indien >1g/dag, tetracyclines, tricyclische antidepressiva, fenytoïne, enz.).
versnelde afbraak, verbruik (bv. diffuse intravasale stolling) of verlies (bv. bloeding, nefrotisch syndroom) van stollingsfactoren.

de PT is een maat voor het functioneren van het extrinsieke stollingsmechanisme.
bij ernstige vit. K-deficiëntie is zowel PT als APTT verlengd.
normale PT bij hemofilie.
indien de PT wordt gebruikt ter begeleiding van de coumarinetherapie, wordt aangeraden de PT uit te drukken in de INR (zie TROMBOTEST).
na begin c.q. aanpassing dosering coumarine, minimaal 1 dag wachten met controle.
ad leverfunctiestoornis: de PT is een gevoelige test op de eiwitsynthesecapaciteit van de lever; een verlaagde uitslag van serumalbumine kan in dezelfde richting wijzen. Het verschil tussen beide is evenwel dat de halfwaardetijd van albumine in bloed ca. 3 weken is en die van factor VII (gemeten met de PT) slechts ca. 6 uur, zodat een verminderde synthesecapaciteit vroeger door een abnormale PT gesignaleerd kan worden. De PT is geen vervanging voor testen als bv. de ALAT; bij acute hepatitis bv. is ALAT verhoogd en PT normaal zolang de eiwitsynthese (nog) voldoende plaats kan vinden.