De San - Memoboek 2007- Urinezuur

83 Urinezuur

verdenking op jicht.
follow-up van jicht
controle ontstaan van hyperuricemie (en dientengevolge mogelijk nierinsufficiëntie): bv. thuispatiënt met chemotherapie (bv. leukemie), psoriasis.

    man:         0,12 - 0,42 mmol/l.
    vrouw:      0,12 - 0,34 mmol/l.
    kind:       0,12 - 0,25 mmol/l.

verhoogde urinezuur productie: idiopathisch, erfelijke deficiënties in enzymen betrokken bij het nucleïnezuurmetabolisme, alcoholisme.
(sterk) toegenomen celafbraak c.q. verhoogde afbraak van nucleïnezuren. Bv.: hypoxie, psoriasis (soms), maligne aandoeningen (bv. multipel myeloom, leukemie), tijdens of na chemotherapie, tijdens of na radiotherapie, preëclampsie, chronische hemolytische anemie.
verlaagde renale uitscheiding: nierinsufficiëntie, gebruik van thiazidediuretica, chronische loodvergiftiging, prim. hyperparathyreoïdie, hypothyreoïdie.
andere factoren: obesitas, bloedtransfusies, vasten (langdurig).

tijdens jichtaanval is in de helft der gevallen het serum urinezuurgehalte normaal. Voor diagnose jicht zijn belangrijk: lichamelijk onderzoek en anamnese (anamnestisch: vaak overgewicht, hypertensie, hyperlipidemie en alcoholisme, bij ouderen meer bv. het diureticagebruik en afnemende nierfunctie). De diagnose jicht wordt pas goed afgerond door het aantonen van uraatkristallen in een ontstoken gewricht of synoviaal membraan.
ad (sterk) toegenomen celafbraak, bv. door chemotherapie (‘tumor lysis syndrome’): de snel stijgende urinezuurconcentratie kan achteruitgang van nierfunctie veroorzaken.
de kans op een jichtaanval neemt sterk toe bij toenemend urinezuurgehalte in serum. Bepaling tijdens jichtaanval is onnodig. Er is geen ondergrens van urinezuurconcentratie in serum, waarbij de diagnose jicht uit te sluiten is.
bij ca. de helft van patiënten met jicht is er sprake van alcoholisme.
verhoogde uitscheiding van urinezuur, urine-pH <6 en productie van geconcentreerde urine zijn de voornaamste factoren, die uraatsteenvorming stimuleren.